5 sierpnia 1772 r. – I rozbiór Polski

Rejtan – Upadek Polski – obraz Jana Matejki z 1866 przedstawiający protest Tadeusza Reytana przeciwko I rozbiorowi Polski na Sejmie Rozbiorowym, fot. Getty Images
podpis źródła zdjęcia

5 sierpnia 1772 r., Rosja, Prusy i Austria podpisały w Petersburgu traktat dotyczący podziału ziem Rzeczypospolitej. Według nich było to konieczne z powodu "całkowitego rozkładu państwa" i "ducha fakcyjnego utrzymującego w Polsce anarchię". W wyniku I rozbioru Polski Korona i Litwa utraciły 211 tys. km² powierzchni i 4,5 miliona ludności.

Według wielu historyków, przyczyn I rozbioru Polski można doszukiwać w destabilizacji wpływów w Europie oraz w prywatnych planach politycznych władców państw zaborczych.

I rozbiór Polski nie przewidywał dalszych podziałów Rzeczypospolitej, a według Petersburga miał im zapobiec na przyszłość. Terytorium Polski i Litwy były jednak na tyle duże, że w przyszłości miały odegrać kolejny raz rolę rezerwuaru, na którym mocarstwa miały sobie powetować straty w innych konfliktach europejskich.

Rosja zajęła Inflanty, ziemie polskie za Dnieprem, Dźwiną i Drucią, ziemię mścisławską, połocką, witebską oraz część województwa mińskiego. Uzyskała również protektorat nad resztą kraju.

Austria, oprócz zajętych w 1770 roku powiatów: spiskiego, nowotarskiego, nowosądeckiego i czorsztyńskiego, otrzymała południowe ziemie Królestwa Polskiego sięgające linii Zbrucza, wraz ze Lwowem i dużymi kopalniami soli.

Prusy zajęły Warmię i Prusy Królewskie, bez Gdańska i Torunia.
źródło: asr/dzieje.pl/wikipedia, fot. Getty Images
Więcej na ten temat